oostvaardersplassen

Menu:

Nieuws

Zondag van Van Wiligenburg
Op 4 maart 2012 was ik bij Hans van Willigenburg op radio 5.

Tuinieren tegen de tranen
Artikel in NRC 28 februari 2012.

TV Buitengewoon
Op 15 januari 2012 was ik gast in Vara's Vroege Vogels

Leerstoel
Per 1 januari 2012 ben ik benoemd als bijzonder hoogleraar Beleving en waardering van natuur en landschap bij de RUG. > lees persbericht

Laatste update: 10-05-2012

English website

Welkom

Agnes van den Berg, foto Cornelie de Jong

Mijn naam is Agnes van den Berg en ik ben omgevingspsycholoog, gespecialiseerd en gepromoveerd in onderzoek naar natuurbeleving. Ik heb deze website gemaakt om een overzicht te geven van mijn onderzoek, presentaties en publicaties.

Lees verder...

Recente publicaties en activiteiten


Noorderbreedte, foto Reyer BoxemInterview Noorderbreedte
Na dertien jaar ben ik weer terug in de stad Groningen, de stad waar ik met veel plezier studeerde en promoveerde. Naar aanleiding van terugkeer in Groningen als bijzonder hoogleraar natuurbeleving ben ik door Ineke Noordhoff geinterviewd voor het blad Noorderbreedte. In het interview komen verschillende aspecten natuurbeleving aan bod, van voorkeuren voor ruige en wilde natuur tot het belang van jeugdervaringen in de natuur en de match tussen natuurbeleid en natuurbeleving. Lees het interview op de website van Noorderbreedte

Environmental PsychologyNieuw boek omgevingspsychologie
De omgevingspsychologie bestudeert hoe de omgeving van invloed is op het welzijn van mensen, en hoe mensen op hun beurt weer van invloed zijn op de kwaliteit van omgevingen. Het boek "Environmental psychology: An introduction", dat ik samen met Linda Steg en Judith de Groot heb samengesteld, geeft een toegankelijke inleiding op de belangrijkste onderzoeksthema's in dit sterk opkomende vakgebied. Meer dan 50 auteurs leverden een bijdrage aan het boek, dat tegemoet komt aan de groeiende belangstelling voor het creëren van duurzame omgevingen die goed zijn voor mensen en voor het milieu. Voor meer informatie en bestelling, zie Wiley-Blackwell Publishers


Foto: Jorgen CarisInterview Trouw
'Mensen zeggen dat ze tot rust komen in de natuur, zich ontspannen en prettig voelen. Maar waar ligt dat aan?' In een interview in dagblad Trouw van 2 februari 2012 bespreek ik verschillende verklaringen voor de rustgevende functie van natuur voor mensen. Download artikel


Foto: Cornelie de JongBoegbeelden groene sector
In VHG Magazine, vakblad voor hoveniers, ben ik geportretterd als 'boegbeeld van de groene sector'. Het interview gaat vooral over de invloed van een groene omgeving op kinderen. Download artikel


love for natureZit liefde voor de natuur in onze genen?
Waarom komen mensen tot rust als ze in de natuur zijn? Volgens gangbare verklaringen gaat het om een genetisch bepaald fenomeen. De menselijke soort heeft zich ontwikkeld in natuurlijke omgevingen, daardoor hebben we nog steeds een sterke band met de natuur, en zodra we weer in contact komen met natuur en deze band bevestigd wordt dan worden we daar blij en rustig van. Zo zou het ongeveer in elkaar zitten. Maar hoe houdbaar zijn dergelijke 'evolutionaire verklaringen'? In het artikel "Is love for green in our genes?" dat binnenkort verschijnt in het tijdschrift Urban Forestry and Urban Greening, ga ik samen met Yannick Joye van KU Leuven na hoe aannemelijk de aannames van evolutionaire theorieën over rustgevende effecten van natuur eigenlijk zijn. De voorlopige conclusie van onze zoektocht is dat de rustgevende effecten van natuur wel ergens in de menselijke evolutie verankerd liggen, maar waarschijnlijk meer te maken hebben met de ontwikkeling van ons perceptueel systeem dan met het overleven van de soort. Download artikel

rapport_adhdNatuur als therapie bij ADHD
Heeft een verblijf in een natuurlijke omgeving een gunstig effect op kinderen met ADHD? Veel ouders denken van wel, en auteurs zoals Richard Louv durven zelfs te stellen dat ADHD een 'natuurtekortstoornis' is. Maar wat is er waar van deze ideeën en verhalen? Voor het project Natuur als therapie bij ADHD hebben we het functioneren van kinderen met ADHD in natuurlijke en niet-natuurlijke omgevingen nader onderzocht. Er blijkt dat een verblijf in een natuurlijke omgeving vooral goed is voor het uitvoeren van 'moeilijke' cognitieve taken die een beroep doen op executieve functies. Voor het uitvoeren van meer eenvoudiger geheugentaken lijkt een prikkelarme niet-natuurlijke omgeving meer geschikt. Al met al suggereert het onderzoek dat een groene omgeving weliswaar niet de ultieme remedie is tegen ADHD, maar wel een positief kan hebben op bepaalde aspecten van gedrag en welzijn van kinderen met ADHD. Lees meer over het onderzoek in het artikel op de website van Wageningen UR of in de Ommelander Courant

download brochure Gezond ouder worden in de volkstuin
Volkstuinbezitters van 62 jaar en ouder zijn gezonder dan hun leeftijdsgenoten zonder volkstuin. Dit blijkt uit onderzoek dat gepubliceerd is in het tijdschrift Environmental Health. Voor dit onderzoek heb ik samen met collega's uit het Vitamine G onderzoeksproject 121 bezitters van een volkstuin ondervraagd over hun gezondheid, welzijn en bewegingspatroon. We hebben dezelfde vragen ook gesteld aan een controle groep van 63 mensen die in dezelfde straten woonden als de tuinders maar zelf geen volkstuin hadden. Er blijkt dat volkstuinders in alle leeftijdscategorieën in de zomerperiode meer bewegen dan mensen in de controlegroep. Tuinders van 62 jaar en ouder scoren bovendien op alle maten voor gezondheid en welzijn beter dan hun leeftijdsgenoten zonder volkstuin. Zo melden 62-plussers met een volkstuin minder gezondheidsklachten, gaan zij minder vaak naar de huisarts, zijn zij meer tevreden met hun leven en voelen zij zich minder eenzaam. Lees meer over het onderzoek in de brochure.

Diverse binnen- en buitenlandse media hebben aandacht besteed aan het onderzoek, zoals VPRO's Noorderlicht, Boots WebMD, The Telegraph, The British Psychological Society De Telegraaf , en regionale dagbladen zoals het Dagblad van het Noorden. In de eerste maand na publicatie stond het artikel op nr. 1 in de top 20 van de meest gedownloade artikelen van het tijdschrift Environmental Health.

forests, trees and human health Bossen, bomen en gezondheid
In het kader van de Europese Cost Action E39 'Forests, Trees and Human Health and Wellbeing' hebben onderzoekers uit meer dan 22 Europese landen hun kennis uitgewisseld over de bijdrage van bossen en bomen aan het welzijn en de gezondheid van mensen. De resultaten van deze actie zijnin 2011 gepubliceerd in het boek 'Forest, trees, and human health' van uitgeverij Springer. Voor het boek heb ik samen met 13 andere auteurs een hoofdstuk geschreven over natuurbeleving en gezondheid. Dit hoofdstuk geeft een uitgebreid overzicht van theorieën en kennis over natuurbeleving en gezondheid, inclusief een historische terugblik en een bespreking van belangrijke onderwerpen voor toekomstig onderzoek. >> download hoofdstuk.

download artikel Zo gezond is groen
In de gids Groen is Gezond brengt zorgverzekeraar Menzis samen met Natuurmonumenten het belang van natuur voor gezondheid onder de aandacht. In deze gids leg ik samen met Jolanda Maas uit wat er vanuit de wetenschap zoal bekend is over der relatie tussen groen en gezondheid. >> download artikel

ivn actie scharrelkids Ieder kind heeft recht op natuur
Op 28 september 2010 ondertekenden 30 groene en maatschappelijke organisaties het manifest 'Ieder kind heeft recht op natuur!'. Het initiatief voor dit manifest ligt bij IVN, IUCN en het Natuurcollege. De eerste handtekening werd gezet door Hare Koninklijke Hoogheid prinses Irene van Lippe-Biesterfeld namens het NatuurCollege. Met dit manifest willen de organisaties de Nederlandse politiek oproepen om zich binnen de Verenigde Naties sterk te maken voor opname van kinderrecht op natuur in het wereldwijde Kinderrechtenverdrag. Tijdens de manifestatie heb ik een presentatie gegeven over het wetenschappelijk onderzoek naar het belang van contact met natuur voor de ontwikkeling en gezond. Zie www.sme.nl voor een samenvatting van de presentatie.

Steun deze actie en onderteken de petitie op www.iederkindheeftrechtopnatuur.nl

download rapport Tuinieren is goed tegen stress
In dit artikel, gepubliceerd in Journal of Health Psychology worden de resultaten besproken van een experiment onder 30 leden van de volkstuinvereniging Amstelglorie. Er werd eerst flink wat spanning opgewekt door middel van een stressvolle computertaak. Na deze taak ging de helft van de tuinders een half uur buiten aan de slag in de eigen volkstuin, de andere helft mocht binnen in het eigen huisje lezen in niet-groene tijdschriften. Metingen van het cortisolgehalte in het speeksel wezen uit dat de hoeveelheid stresshormoon bij de schoffelaars veel sterker was afgenomen dan bij de lezers. Een Nederlandstalige verslag van dit onderzoek is te vinden in het alterra-rapport "Natuur, stress, en cortisol" . In dit rapport wordt ook een tweede experiment besproken onder 28 vrouwelijke bewoonsters (gemiddelde leeftijd 83 jaar) van zorgcentrum Schoterhof in Haarlem. Bewoonsters die gedurende veertig minuten een collage maakten in de groenkamer van het centrum vertoonden een grotere daling in het cortisolniveau dan bewoonsters die gedurende eenzelfde periode knutselden in een neutrale ruimte.

Natuur als buffer tegen stress
publicatie social science and medicine Dat natuur stress kan verminderen is bekend. Maar zijn mensen met meer natuur in hun leefomgeving ook beter bestand tegen stress? De resultaten van een analyse van gegevens van 4529 Nederlanders, gepubliceerd in het tijdschrift Social Science and Medicine , suggereren dat natuur inderdaad een bufferende werking kan hebben op de negatieve gezondheidseffecten van stressvolle gebeurtenissen. Mensen met veel natuur in een straal van 3 kilometer rondom hun woning ondervonden minder gezondheidsklachten van bijvoorbeeld een scheiding of het overlijden van een naaste dan mensen met weinig natuur. Opvallend is dat deze effecten alleen werden gevonden voor natuur in de wijdere omtrek van de woning. Het openbaar groen in de directe leefomgeving had geen bufferende werking. Dit suggereert dat mensen die een crisis doormaken vooral baat hebben bij een bezoek aan wat grootschaliger natuur waar je goed kunt nadenken over je problemen en zorgen.

Tuinen en persoonlijkheid
publicatie ufug "Toon me je tuin en ik zeg je wie je bent". De resultaten van recent onderzoek, gepubliceerd in het tijdschrift Urban Forestry and Urban Greening , suggereren dat er een kern van waarheid zit in deze uitdrukking. In een eerste studie, uitgevoerd onder 150 respondenten, vonden we een relatie tussen esthetische voorkeuren voor foto's van verzorgde en wilde volkstuinen en het persoonlijkheidskenmerk "behoefte aan structuur". Mensen met een hoge behoefte aan structuur vonden verzorgde tuinen mooier dan mensen met een lage behoefte aan structuur, terwijl ze wilde tuinen juist minder mooi vonden. Een tweede studie, uitgevoerd onder 123 volkstuinders, laat zien dat tuinders met een hoge behoefte aan structuur ook daadwerkelijk vaker een volkstuin hebben met een verzorgd (of weelderig) uiterlijk, en minder vaak een tuin met een wild uiterlijk. Gewapend met deze kennis is het interressant om eens met andere ogen te kijken naar de tuin van de buren of de mensen verderop in de straat!

Made by Alterra: Het belang van natuur voor gezondheid
alterraboek.pdf Het boek 'Made by Alterra' geeft een overzicht van 10 jaar onderzoek van Alterra. Voor dit boek heeft Laurien Holtjer mij geïnterviewd over de ontwikkelingen in het onderzoek naar de gezondheidsbaten van natuur. Dit onderzoek de afgelopen jaren een vogelvlucht heeft genomen, en er is steeds meer maatschappelijke en politieke erkenning voor het belang van natuur voor de gezondheid en het welzijn van mensen. Toch moet er ook nog veel gebeuren. We weten bijvoorbeeld nog steeds niet waarom natuur zo'n sterke rustgevende uitwerking heeft op mensen, en hoe je natuur het beste kunt inrichten om optimale gezondheidseffecten te behalen. Inmiddels zijn bij Alterra diverse projecten gestart om deze vragen te beantwoorden.


Meer publicaties en activiteiten...

Publicatielijst